სამართლის ორი ჰიპოსტასი ვაინბერგერის ონტოლოგიაში: ნორმები და ცხოვრება
DOI:
https://doi.org/10.60131/jlaw.2.2025.10695საკვანძო სიტყვები:
სამართლის ორბუნებიანობა, ონტოლოგია, სოციალური რეალიზმი, ვაინბერგერი, ავტოპოიეზისური (ავტოპოიეტური) სისტემა.ანოტაცია
სამართლის ბუნების დადგენა არის ერთ-ერთი ცენტრალური საკითხი სამართლის თეორიაში. ვაინბერგერის მიხედვით, სამართალი დინამიკური, ცოცხალი და ავტოპოიეზისური (თვითშემოქმედი) ორგანიზმია, რომელიც ერთდროულად მოიცავს ორ ძირითად ჰიპოსტასს — ნორმებსა და სოციალურ ცხოვრებას. შესაბამისად, სამართალი არაა მხოლოდ მკაცრი წესებისა და კანონების სისტემა.
ესაა მცდელობა, გაანალიზდეს ამ ორ ასპექტს შორის არსებული დიალექტიკა, ასევე, დაიძლიოს ტრადიციული დაპირისპირება ნორმატიულ იდეალიზმსა და სოციალურ რეალიზმს შორის. ვაინბერგერი ცდილობს, გამოკვეთოს სამართლის ფარგლებში მათი ჰარმონიული თანაარსებობა. მისი ხედვით, სამართალი არის ჰოლისტური სისტემა, რომელიც მოქმედებს არა მხოლოდ კანონების მიხედვით, არამედ სოციალური კონტექსტის გათვალისწინებით, როგორც ინდივიდუალურ, ისე კოლექტიურ დონეზე. ამასთან, თეორიისა და პრაქტიკის მკვეთრი დაშორება დაუშვებელია, რადგან ისინი განუყრელადაა ერთმანეთთან დაკავშირებული და ურთიერთშემავსებელია. ამიტომ ვაინბერგერი ცდილობს, ორგანულად დააკავშიროს თეორია და პრაქტიკა. ამდენად, სამართალი არის ცოცხალი და მრავალმხრივი სისტემა, სადაც წესები და სოციალური ურთიერთობები ჰარმონიულად თანაარსებობენ.[1]
ლიტერატურა / წყაროების მითითება
1. Bichia M., Phenomenological Inquires into Gerhart Husserl’s Scientific Work “The Subject of Law and the Legal Person,” TSU “Journal of Law”, No. 2, 2024 (in Georgian).
2. Bichia M., Methodological Problems of Civil Law, Tbilisi, 2023 (in Georgian).
3. Dworkin R. M., Is Law a System of Rules?, in: Philosophy of Law, R. M. Dworkin (ed.), Tbilisi, 2010 (in Georgian).
4. Muthhorst O., Foundations of Jurisprudence: Method – Concept – System, translated by D. Maisuradze, Tbilisi, 2019 (in Georgian).
5. Khubua G., Theory of Law, Tbilisi, 2004 (in Georgian).
6. Hart H. L. A., Positivism and the Separation of Law and Morals, in: Philosophy of Law, R. M. Dworkin (ed.), Tbilisi, 2010 (in Georgian).
7. Hardt M., Negri A., Empire, Cambridge, Massachusetts, 2000.
8. Hart H. L. A., The Concept of Law, 3rd edition, Oxford, 2012.
9. Hart H. L. A., The Concept of Law, 2nd edition, Oxford, 1994.
10. Husserl G., Rechtssubjekt und Rechtsperson, Archiv für die civilistische Praxis, 127. Bd., H. 2, 1927.
11. Kaufmann A., The Ontological Structure of Law, Natural Law Forum, 8, 1963.
12. Kelsen H., Pure Theory of Law, translated from the second German edition by M. Knight, Clark, New Jersey, 2005.
13. Kelsen H., Pure Theory of Law, translated by M. Knight, Berkeley and Los Angeles, 1967.
14. Koller P., Ota Weinberger: In Memoriam, Ratio Juris, Vol. 22, No. 3, 2009.
15. MacCormick N., Institutions of Law: An Essay in Legal Theory, New York, 2007.
16. Searle J., The Construction of Social Reality, New York, 1995.
17. Teubner G., Law as an Autopoietic System, Oxford, 1993.
18. Vile M. J. C., Legal Ontology and Legal Reasoning, The American Journal of Jurisprudence, 7(1), 1962.
19. Weinberger O., A Philosophical Approach to Norm Logic, Ratio Juris, Vol. 14, No. 1, 2001.
20. Weinberger O., Rechtsontologie und analytische Jurisprudenz, Memoria del XI Congreso Mundial Ordinario de Filosofía del Derecho y Filosofía Social, Vol. 10, México, 1984.
21. Weinberger O., 'Is' and 'Ought' Reconsidered: Comment on G. H. von Wright's Lecture "Is and Ought", Archiv für Rechts- und Sozialphilosophie / Archives for Philosophy of Law and Social Philosophy, Vol. 70, No. 4, 1984.
22. Wolf E., Recht und Welt. Bemerkungen zu der gleichnamigen Schrift von Gerhart Husserl (Sonderdruck aus der Festschrift für Edmund Husserl), Zeitschrift für die gesamte Staatswissenschaft / Journal of Institutional and Theoretical Economics, Bd. 90, H. 2, 1931.
23. von Wright G. H., Deontic Logic, Mind, 60, No. 237, 1951.
გამოქვეყნებული
ციტირების წესი
გამოცემა
სექცია
ლიცენზია
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
