ასოცირების შეთანხმება როგორც ქართული გარემოს დაცვის სამართლის ჰარმონიზაციის პროცესი

ანოტაცია

„ერთი მხრივ, საქართველოსა და, მეორე მხრივ, ევროკავშირს და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმების“ (შემდგომში „ასოცირების შესახებ შეთანხმება“), პარაფირება[1] მოხდა 2013 წლის 28-29 ნოემბერს, „აღმოსავლეთ პარტნიორობის“ ვილნიუსის სამიტის ფარგლებში. შეთანხმებას ხელი მოეწერა 2014 წლის 27 ივნისს ბრიუსელში, რომელიც რატიფიცირებულ იქნა საქართველოს პარლამენტის მიერ ამავე წლის 18 ივლისს.

საქართველოს ხელისუფლებამ ასოცირების შეთანხმებით აიღო სხვადასხვა, მათ შორის, გარემოს დაცვისა და კლიმატის ცვლილების მარეგულირებელ დირექტივებთან დაახლოების ვალდებულება.[2] 

ასოცირების შესახებ შეთანხმების რატიფიცირებამ შექმნა სხვადასხვა სფეროში ეროვნული პოლიტიკის შემუშავების გრძელვადიან პერსპექტივა, მათ შორის გარემოს დაცვისა და კლიმატის ცვლილების მიმართულებით. საქართველო-ევროკავშირს შორის ასოცირების შეთანხმებამ წარმოქმნა სოლიდური სამართლებრივი საფუძველი სამომავლო კანონშემოქმედებისა და კანონაღსრულების პროცესისთვის.

საყოველთაოდ აღიარებულია, რომ პლანეტა დგას სერიოზული ეკოლოგიური გამოწვევების წინაშე, რომლის მოგვარება და დაძლევა მხოლოდ შესაძლებელია საერთაშორისო თანამშრომლობით და შესაბამისი საკანონმდებლო ჩარჩოს შექმნით, რომელიც შეესაბამება ევროკავშირის კანონმდებლობას და იზიარებს ევროპულ საუკეთესო გამოცდილებას. შესაბამისად, 2014 წლიდან, მას შემდეგ რაც ხელი მოეწერა ასოცირების შეთანხმებას, გარემოსდაცვითი სამართალი უახლოვდება ევროპულ გარემოსდაცვითი კანონმდებლობას, რაც როგორც აღვნიშნეთ წარმოადგენს ასოცირების შეთანხმების ვალდებულებას. თუმცა საკანონმდებლო დაახლოების გზაზე, საკანონმდებლო პროგრესის გარდა გამოიკვეთა მნიშვნელოვანი გამოწვევები, რომლის იდენტიფიცირება და დაძლევაც წარმოადგენს წარმატებული გარემოსდაცვითი საკანონმდებლო და ეროვნული პოლიტიკის წინაპირობას.

აღნიშნული სტატიის ფარგლებში, განხილული იქნება ასოცირების შეთანხმების ძალაში შესვლის შემდეგ ქართული გარემოს დაცვის სამართლის ტრანსფორმაციის გზა, იდენტიფიცირებული იქნება ის გამოწვევები, რომელიც არსებობს საკანონმდებლო დაახლოების პროცესში გარემოსდაცვითი მიმართულებით და წარმოდგენილი იქნება ავტორთა რეკომენდაციები აღნიშნული გამოწვევების დაძლევის მიზნით.

[1] მოლაპარაკებული ტექსტის დადასტურება მხარეთა დელეგაციების ხელმძღვანელების მიერ, შეთანხმების თითოეულ გვერდზე ინიციალების დასმით.

[2] „ერთი მხრივ, საქართველოსა და, მეორე მხრივ, ევროკავშირს და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმება“, მუხლი 306, 312.