მემკვიდრეების დელიქტური პასუხისმგებლობის ფარგლების განსაზღვრისათვის
DOI:
https://doi.org/10.60131/jlaw.2.2025.10698საკვანძო სიტყვები:
კრედიტორთა ინტერესები, დელიქტური პასუხისმგებლობა, ქონებრივი პასუხისმგებლობა, პირადად შესასრულებელი ვალდებულება, უნივერსალური მემკვიდრეობა, მალიგორად გაყოფა, მოთხოვნის წარდგენის ვადა.ანოტაცია
წარმოდგენილი სტატიის მიზანია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1484-ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრულ „კრედიტორთა ინტერესში“ მამკვიდრებლის დელიქტური ვალდებულების მოქცევის და ამ პასუხისმგებლობის შეზღუდვის ფარგლების დადგენა. იმის გათვალისწინებით, რომ დელიქტი, როგორც ვალდებულების წარმოშობის სახე, სადავო კატეგორიაა და, როგორც წესი, სასამართლოს მიერ დადგენას საჭიროებს, სტატიის ერთი თავი ეთმობა კრედიტორთა ინტერესების დაკმაყოფილების საპროცესოსამართლებრივ საკითხებს. ცალკე გამოყოფილია ხანდაზმულობის საკითხი, როგორც მემკვიდრეთა პასუხისმგებლობის შეზღუდვის ფორმა. სტატია გამოკვეთს აღნიშნული ნორმის განმარტებისათვის სასამართლო პრაქტიკის მნიშვნელობასა და სასამართლოს როლს მტკიცებულებათა მოპოვების საქმეში. სხვა საკითხებთან ერთად, ყურადღება გამახვილებულია „პიროვნული უფლების“ შინაარსზე, მის პირადად შესასრულებელ ვალდებულებასთან შეპირისპირებით. განხილულია თბილისის საქალაქო სასამართლოს უახლესი გადაწყვეტილება გერმანულ სასამართლო პრაქტიკის ნიმუშთან ერთად. გერმანულ სამართალთან შედარებულია სამკვიდროს გაყოფამდე თანამემკვიდრეთა პასუხისმგებლობის თავისებურება.
წყაროები
1. Civil Code of Georgia, 26/06/1997.
2. Criminal Procedure Code of Georgia, 09/10/2009.
3. Law of Georgia “On Freedom of Speech and Expression”, 24/06/2004.
4. Law of Georgia “On Traffic”, 24/12/2013.
5. Akhvlediani Z., Commentary to the Civil Code of Georgia, Fifth Book, Family Law, Inheritance Law, Transitional and Final Provisions of the Civil Code, Chanturia L., (chief ed.), Tbilisi, 2000, 375, 383, 385, 516 (in Georgian).
6. Berekashvili D., The Compulsory Share in Inheritance Law, A Dissertation Submitted for the Academic Degree of Doctor of Law, Tbilisi, 2020, 143 (in Georgian) https://www.tsu.ge/assets/media/files/48/disertaciebi5/Diana_Berekashvili.pdf [25.09.2025].
7. Bichia M., The Content of the Right in the Civil Law, Journal of Law, N 2, 2023, 41 (in Georgian).
8. Chanturia L., Commentary to the Civil Code of Georgia, Book Three, Law of Obligations, Chanturia L., (chief ed.), Tbilisi, 2001, 565 (in Georgian).
9. Chikvashvili Sh., Delictual Obligations in Civil Law, Actual Problems of the State and Law, Anniversary Collection, Tbilisi, 2003, 181 (in Georgian).
10. Dundua M., Correlation Between Tort and Contractual Liabilities, Journal of Law, N 1, 2009, 53 (in Georgian).
11. Katamadze N., Defining Non-Property Value within Personal Non-Property Rights in Civil Circulation, Jornal of Law, N 1, 2020, 167, 175-176 (in Georgian).
12. Kereselidze D., General Consepts of Private Law, Tbilisi, 2009, 97 (in Georgian).
13. Thodua, M., Whilems H., Law of Obligations, Tbilisi, 2006, 37 (in Georgian).
14. Tsvaigert K., Kotts H., Introduction of Comparative Jurisprudence to the Sphere of Private Law, Vol. 2, Contract, Unjust Enrichment, Delict, Ninidze Th., (ed.) Sumbatashvili E., (translator), Tbilisi, 2001, 287, 321, 370 (in Georgian).
15. Tsvariani B., Legend of Law - Antonin Scalia, Journal “Legal Methods”, N 2-2018, 56 (in Georgian).
16. Ujmajuridze I., “Maligora” Division, in: Encyclopedia “Georgia”, Fifth Volume, Tbilisi, 2023, 482 (in Georgian).
17. Zoidze B., Property-Related Liability for Breach of Obligations. Tbilisi, 1989, 7 (in Georgian).
18. Ansay T., Law of Succession, in: Introduction to Turkish Law, Ansay T., Wallace D. Jr. (eds.), 6th Edition, Alpen aan den Rijn, 2011, 144.
19. Borysiak W., § 18 – Succession of Claims for Compensation for Property Damage Resulting from the Death of a Business Owner in: Shaping the Status of Heirs by Contractual Components under the Polish and German Inheritance Law, Comparative Challenges and the Perspective of Approximation of Legal Systems, Bartosz K., Macierzyńska-Franaszczyk E., Rott-Pietrzyk E., Fryderyk Z. (eds.), Osnabrück, 2023, 207-212, 213-214.
20. Du Plessis P. J., Borkowski's Textbook on Roman Law, 6th edition, Oxford, 2020, 330, 337-338, 340, 346, 350.
21. Geneviéve V., Tort Liability, in: Introduction to French Law, Bermann G. A., Etienne P. (eds.), Alphen aan den Rijn, 2008, 244.
22. Koziol H., Basic Questions of Tort Law from a Germanic Perspective, Wien, 2012, 1.
23. Lintl A., Austria, in: European Succession Laws, 2nd edition, ed. by Hayton D., Cornwall, 2002, 34.
24. Mousourakis G., Fundamentals of Roman Private Law, Berlin, 2012, 98, 260, 263.
25. Örücü E., Something Old, Something New in Comparative Law, Journal of International and Comparative Law, 2015, 336, <https://www.jicl.org.uk/journal/december-2015/something-old-something-new-in-comparative-law> [05.11.2025].
26. Reid K. G C., Schmidt J. P., Zimmermann R., Administration of Estates, Reid K. G C., Schmidt J. P., Zimmermann R., (eds.), Oxford, 2025, 110, 288, 299.
27. Verboke A., Zantbek von A., Belgium, in: European Succession Laws, 2nd edition, ed. by Hayton D., Cornwall, 2002, 37-38.
28. Vicente D. M., Comparative Law of Obligations, Cheltenham, 2021, 267.
29. Vukotić M., A Comparative Perspective on the Liability of Heirs, Anali Pravnog Fakulteta U Beogradu, 1/2024, 54, 62-63, 65 <https://anali.rs/xml/202-/2024c/2024-1c/Anali_2024-1c-04.pdf> [04.11.2025].
30. Wacke A., Casum Sentit Dominus: Liability for Accidental Damages in Roman and Modern German Law of Property and Obligation (A shortened and revised English version of article) 1 https://heinonline.org/HOL/LandingPage?handle=hein.journals/jsouafl1987&div=49&id=&page=> [23.09.2025].
31. Zaika Y. O., Kukhariev O. Ye., Skrypnyk V. L., Mytnyk A. A., Peculiarities of Protection of Rights and Interests of Heirs: Theoretical Aspects, International Journal of Criminology and Sociology, 2021, 10, 361 https://lifescienceglobal.com/pms/index.php/ijcs/article/view/7084/3703 [05.11.2025].
32. Zimmermann R., The Law of Obligations, Roman Foundations of the Civilian Tradition, Oxford, 1996, 154, 907.
33. Judgment of February 27, 2025 of the Chamber of Civil Cases of the Tbilisi City Court.
34. Decision of July 26, 2017 N as-650-616-2015 of the Civil Cases Chamber of the Supreme Court of Georgia.
35. Decision of April 18, 2017 N as-171-160-2017 of the Civil Cases Chamber of the Supreme Court of Georgia.
36. Decision of October 16, 2015 N as-567-538-2015 of the Civil Cases Chamber of the Supreme Court of Georgia.
37. Decision of October 7, 2017 N as-143-136-10 of the Civil Cases Chamber of the Supreme Court of Georgia.
38. Decisison of March 4, 2002 N 3k/441-01, of the Great Chamber of the Supreme Court of Georgia.
39. BGH, 20.02.1962, VI ZR 65/61 იხ. NJW 1962, N 20, 911-912.
გამოქვეყნებული
როგორ უნდა ციტირება
გამოცემა
სექცია
ლიცენზია
ეს ნამუშევარი ლიცენზირებულია Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიით .
